Ikusei Shuro Là Gì? Chính Sách Mới Thay Thế Thực Tập Sinh Nhật Bản

Ikusei Shuro là gì?

Ikusei Shuro hay 育成就労 là chương trình lao động mới của Nhật Bản được xây dựng nhằm thay thế hệ thống Thực tập sinh kỹ năng trước đây. Đây là một trong những thay đổi quan trọng trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản trong những năm tới.

Khác với chương trình Thực tập sinh kỹ năng vốn mang tính “thực tập” và đào tạo kỹ thuật, Ikusei Shuro được thiết kế với mục tiêu rõ ràng hơn: đào tạo, phát triển và sử dụng nguồn nhân lực nước ngoài trong các ngành nghề đang thiếu lao động tại Nhật Bản.

Theo định hướng mới, người lao động tham gia chương trình Ikusei Shuro sẽ vừa làm việc thực tế, vừa được đào tạo kỹ năng nghề và tiếng Nhật. Sau thời gian làm việc, nếu đáp ứng đủ điều kiện, người lao động có thể chuyển tiếp lên visa Tokutei Ginou số 1 để tiếp tục làm việc tại Nhật lâu dài hơn.

Khi nào Nhật Bản triển khai chương trình Ikusei Shuro?

Theo lộ trình dự kiến, Nhật Bản sẽ bắt đầu triển khai hệ thống Ikusei Shuro từ tháng 4/2027 và từng bước thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng hiện nay.

Giai đoạn Ikusei Shuro có thời hạn tối đa 3 năm. Sau đó, người lao động có thể chuyển sang Tokutei Ginou số 1 nếu đạt yêu cầu về tiếng Nhật và kỹ năng nghề.

Đây được xem là bước chuyển lớn trong chính sách lao động của Nhật Bản, từ mô hình tiếp nhận lao động ngắn hạn sang mô hình đào tạo và giữ chân nhân lực nước ngoài lâu dài hơn.

Vì sao Nhật Bản thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng?

Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng trong nhiều lĩnh vực như điều dưỡng, xây dựng, nông nghiệp, chế biến thực phẩm, nhà hàng, vận tải và sản xuất. Vì vậy, việc xây dựng một hệ thống lao động mới minh bạch và phù hợp hơn là điều cần thiết.

Chương trình Ikusei Shuro ra đời nhằm giải quyết những hạn chế của hệ thống Thực tập sinh kỹ năng cũ.

1. Thay đổi mục tiêu chương trình

Chương trình Thực tập sinh kỹ năng trước đây được xây dựng với danh nghĩa đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho lao động nước ngoài. Tuy nhiên, trên thực tế, chương trình này chủ yếu được sử dụng để bổ sung nhân lực cho các ngành thiếu lao động tại Nhật.

Ikusei Shuro thừa nhận rõ mục tiêu tiếp nhận lao động nước ngoài, đồng thời kết hợp đào tạo để người lao động có thể phát triển kỹ năng và tiếp tục làm việc lâu dài.

2. Tăng quyền lợi cho người lao động

Ở hệ thống Thực tập sinh kỹ năng, người lao động thường khó chuyển việc, gần như phải làm tại một công ty tiếp nhận trong suốt thời gian hợp đồng. Điều này đôi khi khiến người lao động gặp bất lợi nếu môi trường làm việc không phù hợp.

Với Ikusei Shuro, người lao động có thể được phép chuyển việc trong cùng ngành nghề nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. Đây là điểm mới quan trọng giúp tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người lao động tốt hơn.

3. Tạo lộ trình làm việc lâu dài tại Nhật

Thay vì chỉ làm việc trong thời gian ngắn rồi về nước, chương trình Ikusei Shuro được thiết kế như bước đệm để người lao động chuyển sang visa Tokutei Ginou.

Điều này giúp người lao động có lộ trình rõ ràng hơn:

Ikusei Shuro → Tokutei Ginou số 1 → Tokutei Ginou số 2 → Làm việc lâu dài tại Nhật

Những điểm mới nổi bật của chương trình Ikusei Shuro

Chương trình Ikusei Shuro Nhật Bản được xem là cải cách lớn trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài. So với chương trình Thực tập sinh kỹ năng, hệ thống mới có nhiều điểm thay đổi đáng chú ý.

1. Lộ trình nghề nghiệp rõ ràng hơn

Một trong những điểm nổi bật nhất của Ikusei Shuro là xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng cho người lao động.

Trong thời gian tham gia chương trình, người lao động không chỉ làm việc mà còn được đào tạo để nâng cao:

• Kỹ năng chuyên môn
• Trình độ tiếng Nhật
• Khả năng thích nghi với môi trường làm việc Nhật Bản
• Ý thức lao động và tác phong nghề nghiệp

Sau tối đa 3 năm, nếu đạt yêu cầu, người lao động có thể chuyển sang visa Tokutei Ginou số 1 để tiếp tục làm việc.

2. Yêu cầu tiếng Nhật được chuẩn hóa

Chương trình Ikusei Shuro đặt ra yêu cầu rõ hơn về năng lực tiếng Nhật theo từng giai đoạn.

Trong giai đoạn Ikusei Shuro, người lao động cần đạt trình độ tiếng Nhật cơ bản, tương đương khoảng JLPT N5 hoặc CEFR A1.

Khi chuyển sang Tokutei Ginou số 1, yêu cầu tiếng Nhật thường được nâng lên khoảng JLPT N4 hoặc CEFR A2.

Với những người muốn tiếp tục phát triển lên Tokutei Ginou số 2, trình độ tiếng Nhật và kỹ năng chuyên môn có thể cần cao hơn, tùy theo ngành nghề.

Việc chuẩn hóa yêu cầu tiếng Nhật giúp người lao động có định hướng học tập rõ ràng hơn ngay từ đầu.

3. Cho phép chuyển việc linh hoạt hơn

Một thay đổi được nhiều lao động quan tâm là chương trình Ikusei Shuro có cơ chế cho phép chuyển việc trong cùng ngành nghề theo điều kiện nhất định.

Điều này khác với hệ thống Thực tập sinh kỹ năng trước đây, nơi người lao động gần như không thể tự do chuyển sang công ty khác.

Việc cho phép chuyển việc có điều kiện giúp:

Giảm sự phụ thuộc vào một doanh nghiệp tiếp nhận

Tăng quyền lựa chọn cho người lao động

Hạn chế tình trạng bị ép làm trong môi trường không phù hợp

Tạo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp tiếp nhận

Tuy nhiên, người lao động không thể tự ý chuyển việc. Việc chuyển công ty vẫn cần đáp ứng yêu cầu về ngành nghề, thời gian làm việc, kỹ năng, tiếng Nhật và thủ tục theo quy định.

4. Mở rộng ngành nghề tiếp nhận lao động

Theo định hướng mới, Nhật Bản mở rộng danh sách ngành nghề tiếp nhận lao động nước ngoài lên nhiều lĩnh vực hơn, trong đó có các ngành đang thiếu nhân lực nghiêm trọng.

Một số nhóm ngành đáng chú ý gồm:

• Điều dưỡng
• Xây dựng
• Nông nghiệp
• Chế biến thực phẩm
• Nhà hàng
• Cơ khí
• Vận tải
• Logistics
• Đường sắt
• Tài nguyên
• Các ngành sản xuất và dịch vụ khác

Việc mở rộng ngành nghề giúp lao động Việt Nam có thêm nhiều lựa chọn khi tham gia chương trình làm việc tại Nhật.

5. Quyền lợi lao động được đảm bảo tốt hơn

Người lao động tham gia chương trình Ikusei Shuro sẽ được áp dụng theo các quy định của Luật lao động Nhật Bản.

Các quyền lợi cơ bản có thể bao gồm:

• Mức lương tương đương lao động Nhật cùng vị trí
• Được tham gia bảo hiểm xã hội
• Được tham gia bảo hiểm y tế
• Được hưởng chế độ phúc lợi theo quy định
• Được hỗ trợ đào tạo tiếng Nhật và kỹ năng nghề
• Có cơ chế bảo vệ quyền lợi lao động rõ ràng hơn

Đây là điểm quan trọng giúp chương trình Ikusei Shuro trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn so với hệ thống Thực tập sinh kỹ năng cũ.

Lộ trình làm việc lâu dài tại Nhật theo Ikusei Shuro

Chương trình Ikusei Shuro không chỉ là hình thức đi Nhật làm việc ngắn hạn mà còn mở ra lộ trình phát triển lâu dài hơn cho lao động nước ngoài.

Giai đoạn 1: Tham gia Ikusei Shuro tối đa 3 năm

Trong giai đoạn đầu, người lao động sẽ làm việc tại Nhật theo chương trình Ikusei Shuro trong thời gian tối đa 3 năm.

Mục tiêu của giai đoạn này là:

• Làm quen với môi trường làm việc Nhật Bản
• Tích lũy kinh nghiệm thực tế
• Được đào tạo kỹ năng nghề
• Nâng cao tiếng Nhật
• Chuẩn bị điều kiện để chuyển sang Tokutei Ginou số 1

Đây là giai đoạn nền tảng rất quan trọng đối với người lao động muốn làm việc lâu dài tại Nhật.

Giai đoạn 2: Chuyển sang Tokutei Ginou số 1

Sau khi hoàn thành chương trình Ikusei Shuro và đạt yêu cầu về tiếng Nhật, kỹ năng nghề, người lao động có thể chuyển sang Tokutei Ginou số 1.

Visa Tokutei Ginou số 1 cho phép người lao động tiếp tục làm việc tại Nhật trong nhiều ngành nghề thiếu nhân lực với thời hạn tối đa 5 năm.

Ở giai đoạn này, người lao động có cơ hội:

• Nhận mức thu nhập ổn định hơn
• Tích lũy thêm kinh nghiệm
• Nâng cao tay nghề
• Phát triển tiếng Nhật
• Chuẩn bị điều kiện để chuyển tiếp lên Tokutei Ginou số 2

Giai đoạn 3: Hướng tới Tokutei Ginou số 2

Với những người lao động có tay nghề cao, đáp ứng yêu cầu chuyên môn và thi đỗ kỳ thi kỹ năng nâng cao, có thể tiếp tục chuyển sang Tokutei Ginou số 2.

Tokutei Ginou số 2 mang lại nhiều quyền lợi hơn so với Tokutei số 1, như:

• Có thể gia hạn visa lâu dài
• Có cơ hội làm việc ổn định hơn tại Nhật
• Có thể bảo lãnh vợ/chồng và con sang Nhật sinh sống
• Mở ra lộ trình hướng tới định cư lâu dài

Điều này cho thấy Nhật Bản đang dần chuyển sang chiến lược thu hút và giữ chân nguồn nhân lực nước ngoài có tay nghề.

Cơ hội cho lao động Việt Nam từ chương trình Ikusei Shuro

Việt Nam là một trong những quốc gia có số lượng lao động làm việc tại Nhật rất lớn. Vì vậy, chương trình Ikusei Shuro được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho người lao động Việt Nam trong thời gian tới.

1. Cơ hội làm việc lâu dài hơn

Thay vì chỉ làm việc trong vài năm rồi về nước, người lao động có thể xây dựng lộ trình từ Ikusei Shuro sang Tokutei Ginou, từ đó tiếp tục phát triển sự nghiệp tại Nhật.

2. Nhiều ngành nghề lựa chọn hơn

Việc mở rộng ngành nghề giúp lao động Việt Nam có thêm nhiều lựa chọn phù hợp với năng lực, kinh nghiệm và định hướng cá nhân.

3. Quyền lợi được cải thiện

Người lao động có thể được hưởng quyền lợi tốt hơn về lương, bảo hiểm, phúc lợi và cơ hội chuyển việc có điều kiện.

4. Tăng cơ hội nâng cao tiếng Nhật và tay nghề

Chương trình mới nhấn mạnh việc đào tạo, vì vậy người lao động có cơ hội nâng cao năng lực tiếng Nhật và kỹ năng chuyên môn trong quá trình làm việc.

Thách thức đối với lao động Việt Nam

Bên cạnh cơ hội, chương trình Ikusei Shuro cũng đặt ra nhiều yêu cầu cao hơn cho người lao động.

1. Cần chuẩn bị tiếng Nhật sớm

Tiếng Nhật sẽ là yếu tố quan trọng để tham gia chương trình, chuyển việc và nâng cấp lên Tokutei Ginou. Người lao động nên học tiếng Nhật nghiêm túc ngay từ giai đoạn chuẩn bị tại Việt Nam.

2. Yêu cầu kỹ năng nghề rõ ràng hơn

Người lao động cần có thái độ học nghề nghiêm túc, tích lũy kinh nghiệm và đáp ứng các kỳ thi kỹ năng nếu muốn chuyển sang visa cao hơn.

3. Cạnh tranh cao hơn

Khi chính sách mở rộng cơ hội làm việc lâu dài, số lượng người quan tâm có thể tăng. Người có hồ sơ tốt, tiếng Nhật tốt và định hướng rõ ràng sẽ có lợi thế hơn.

4. Cần tuân thủ nghiêm quy định tại Nhật

Lịch sử lưu trú, đóng thuế, bảo hiểm, thái độ làm việc và việc tuân thủ pháp luật Nhật Bản sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội chuyển visa và làm việc lâu dài.

So sánh Ikusei Shuro và Thực tập sinh kỹ năng

Câu hỏi thường gặp về Ikusei Shuro

Ikusei Shuro có phải là chương trình thay thế Thực tập sinh kỹ năng không?

Có. Ikusei Shuro được xây dựng để từng bước thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng của Nhật Bản.

Khi nào chương trình Ikusei Shuro bắt đầu?

Theo lộ trình dự kiến, chương trình Ikusei Shuro sẽ bắt đầu được triển khai từ tháng 4/2027.

Ikusei Shuro đi được mấy năm?

Giai đoạn Ikusei Shuro có thời hạn tối đa 3 năm. Sau đó, người lao động có thể chuyển sang Tokutei Ginou số 1 nếu đáp ứng điều kiện.

Ikusei Shuro có được chuyển việc không?

Có thể. Người lao động có thể được chuyển việc trong cùng ngành nghề nếu đáp ứng điều kiện về thời gian làm việc, kỹ năng, tiếng Nhật và thủ tục theo quy định.

Ikusei Shuro có lên Tokutei Ginou được không?

Có. Đây là một trong những mục tiêu chính của chương trình. Người lao động sau khi hoàn thành Ikusei Shuro có thể chuyển lên Tokutei Ginou số 1 nếu đạt yêu cầu.

Lao động Việt Nam có nên chuẩn bị cho Ikusei Shuro không?

Có. Người có kế hoạch đi Nhật làm việc từ năm 2027 trở đi nên chuẩn bị sớm về tiếng Nhật, kỹ năng nghề, hồ sơ cá nhân và định hướng ngành nghề để tận dụng cơ hội từ chương trình mới.

Kết luận

Ikusei Shuro (育成就労) là chính sách lao động mới của Nhật Bản, được xây dựng để thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng. Chương trình này hướng đến mục tiêu đào tạo, phát triển và giữ chân nguồn nhân lực nước ngoài lâu dài hơn.

Với thời hạn tối đa 3 năm, cơ chế chuyển việc linh hoạt hơn, quyền lợi được cải thiện và lộ trình chuyển tiếp lên Tokutei Ginou rõ ràng, Ikusei Shuro hứa hẹn sẽ mở ra nhiều cơ hội cho lao động Việt Nam trong thời gian tới.

Tuy nhiên, để tận dụng tốt cơ hội này, người lao động cần chuẩn bị nghiêm túc về tiếng Nhật, kỹ năng nghề, thái độ làm việc và hồ sơ cá nhân. Việc hiểu đúng chính sách mới sẽ giúp người lao động chủ động hơn khi lựa chọn con đường làm việc lâu dài tại Nhật Bản.

VIỆC LÀM NHẬT BẢN đồng hành cùng người lao động Việt Nam trong quá trình tìm hiểu chương trình Ikusei Shuro, lựa chọn ngành nghề, chuẩn bị hồ sơ và xây dựng lộ trình làm việc tại Nhật Bản.

Lưu ý: Các thông tin trên chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo luật ban hành chính thức của Nhật Bản.